ISPM-15 Belgeli Palet Nedir, İhracatta Neden Zorunlu?
Kısa cevap: ISPM-15 belgeli palet, ısıl işlemden geçmiş ve üzerine IPPC damgası vurulmuş masif ahşap palettir. Ahşap ambalajla zararlı böceklerin ülkeden ülkeye taşınmasını önlemek için IPPC’nin ISPM 15 standardı bu işlemi istiyor. Standardı uygulayan bir ülkeye damgasız ahşap paletle yük gönderirseniz, varış gümrüğü paletin işlemden geçirilmesini, imha edilmesini ya da yükün geri gönderilmesini isteyebilir.
ISPM-15 belgeli palet ne demek?
ISPM 15, Uluslararası Bitki Koruma Sözleşmesi’nin (IPPC) “uluslararası ticarette ahşap ambalaj malzemesinin düzenlenmesi” standardıdır. Kapsamı masif ahşaptan yapılan ambalajlardır: palet, sandık, kafes, takoz, kızak ve istif tahtası.
Bir paletin “ISPM-15’li” sayılması için üç şart var:
- Kabuğu soyulmuş ahşap. Standart, işlem türünden bağımsız olarak kabuksuz ahşap ister. 3 cm’den dar küçük kabuk parçalarına izin verilir.
- Onaylı işlem. Türkiye’de ve Koçist’te kullanılan yöntem ısıl işlemdir (HT). Ahşabın merkezi en az 30 dakika boyunca en az 56 °C’ye ulaşmalıdır.
- Damga. Palette IPPC sembolü, ülke kodu, tesis numarası ve işlem kodu bulunan damga olmalıdır.
Damganın her bölümünün ne anlama geldiğini ISPM 15 Nedir? Damga Nasıl Okunur? yazımızda örnekle anlattık.
Hangi paletler ISPM 15 kapsamında, hangileri değil?
| Kapsamda (işlem ve damga gerekir) | Kapsam dışı |
|---|---|
| Çam, kavak vb. masif ahşap palet | Plastik palet |
| Euro palet (ihracata gidiyorsa) | Kontrplak, OSB, yonga levhadan palet |
| Makine paleti, tonaj paleti | Preslenmiş ahşap (presswood) palet |
| Sandık altındaki masif kızak ve takozlar | 6 mm ve daha ince ahşap |
Dikkat: Tablası OSB olan bir sandığın altındaki masif kızak yine kapsamdadır. “Sandık OSB, işlem gerekmez” demek yanlış olur.
İhracatta neden zorunlu?
Ham ahşap, içinde böcek ve larva taşıyabilir. Bir ülkeye ahşap ambalajla giren zararlı, oranın ormanlarına ve tarımına zarar verebilir. Bu yüzden ISPM 15’i uygulayan ülkeler, gelen yükteki ahşap ambalajda işlem ve damga arar.
Pratikte zorunluluk iki yerden gelir:
- Varış ülkesi. ISPM 15’e göre varış ülkesinin bitki sağlığı kurumu, kurala uymayan ahşap ambalaj için işlem, imha ya da geri gönderme kararı verebilir. Bunun masrafı ve gecikmesi ihracatçıya kalır.
- Türkiye’deki mevzuat. Isıl işlem ve işaretleme, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın “Ahşap Ambalaj Malzemelerinin Isıl İşleme Tabi Tutulması ve İşaretlenmesine Dair Yönetmelik” ile düzenleniyor. Yönetmelik 26.07.2024 tarih ve 32613 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı, 30.12.2025 tarih ve 33123 sayılı Resmî Gazete’de değiştirildi.
Türkiye’de ihracatçıyı ilgilendiren kurallar
Bakanlığın duyurusuna göre:
- İhracatçılar palet, sandık ve kasa gibi ahşap ambalajı yalnızca Bakanlıktan izin belgeli işletmelerden ya da kayıtlı tedarikçilerden almalı; izinsiz işletmeden alım yasak.
- İhracatçı, satın aldığı ambalajın faturasının ekinde ısıl işlem çıktısı olup olmadığını ve çıktının o ürüne ait olup olmadığını kontrol etmek zorunda. Çıktısı olmayan malzeme kabul edilmeyip satıcıya iade edilir.
- İzin belgeli işletmelerin ısıl işlem çıktılarına ve palet, sandık, kasa gibi ambalajlara karekod uygulaması 31.12.2026‘da başlıyor.
- 2025 sonundaki değişiklikle izinsiz damgalama, izinsiz işletmede damga aparatı bulundurma ve ısıl işlem çıktısı olmayan ahşap kullanma gibi durumlar idari para cezası kapsamına alındı.
Ceza tutarları ve ayrıntılar için yönetmeliğin Resmî Gazete metnine ve il tarım ve orman müdürlüğüne başvurun. Bu yazı hukuki görüş değildir.
Damgasız ya da şüpheli palet nasıl anlaşılır?
Sevkiyattan önce şu beş noktaya bakın:
- Damga okunaklı mı, en az iki yüzde var mı?
- Damgada HT (ısıl işlem) kodu var mı?
- Tesis numarası, ambalajı satan firmanın numarasıyla aynı mı?
- Faturanın ekinde ısıl işlem çıktısı var mı?
- Ahşapta kabuk, kurt deliği ya da taze talaş izi var mı?
Üretim tarafında nelere dikkat ettiğimizi ISPM-15 Palet Üretiminde Dikkat Edilecekler yazısında kontrol listesi olarak verdik.
Palet üretiminde kontrol listesi
- Isıl işlem koşulu: Çekirdek sıcaklığı en az 56 °C, süre en az 30 dakikadır; fırında kurutma (KD) bu yöntemlerden biri sayılır (TIS-GDV, Katı ahşaptan ambalaj için ithalat kuralları (IPPC standardı) (erişim: 24.10.2026)).
- İşaret: IPPC sembolü, ülke kodu, işletme numarası ve HT işlem kodu; Türkiye’de TR-işletme no-HT biçiminde (Koçist: TR-1080-HT).
- İzin ve kayıt: İşaret yalnızca izin belgeli işletmelerce uygulanabilir; izin belgesi olmayan işletmede işaretleme yapılması idari para cezasına tabidir.
- Fatura eki çıktı: Faturasında ısıl işlem çıktısı bulunmayan ahşap malzemenin kullanımı cezalıdır.
- Kabuk ve zararlı izi: Ambalaj malzemesinde kabuk ve zararlı galeri izi bulunmamalıdır.
- Karışık malzeme: İşaretli ambalaja kapsam dışı karton, mukavva veya plastik eklenmesi cezalıdır.
Alıcı için hızlı kontrol
Gönderiden önce paletin iki yüzünde işareti, fatura ekinde ısıl işlem çıktısını ve tedarikçinin izin ya da kayıt durumunu kontrol edin. Firma adı bulunmayan tedarikçilerden veya yabancı ülke kodlu işaretli malzemeden alım yapılmamalıdır (Tarım ve Orman Bakanlığı duyurusu).
Güncel takvim
- İhracatçı malzemeyi izin belgeli işletmeden veya kayıtlı tedarikçiden almalıdır; faturada ısıl işlem çıktısı bulunmalıdır.
- İşaret numarası ülke kodu (TR), Bakanlıkça verilen işletme numarası ve HT kodundan oluşur; örneğin Koçist’in numarası TR-1080-HT’dir.
- 31 Aralık 2026’da ısıl işlem çıktılarına ve ahşap ambalaja karekod uygulamasına geçilecektir (Tarım ve Orman Bakanlığı duyurusu).
- 30 Aralık 2025’teki değişiklikle, ISPM 15’e uygun olmayan veya faturasında ısıl işlem çıktısı bulunmayan ahşap malzeme kullanımı idari para cezası kapsamına alınmıştır (Ekonomi Gazetesi, 30.12.2025).
Koçist’te ISPM-15 palet
- Isıl işlemi Çatalca’daki kendi fırınımızda yapıyoruz.
- Damga kodumuz TR-1080-HT. ISPM-15 operatör belgemiz Belgelerimiz sayfasında.
- Isıl işlemli siparişlerde ısıl işlem çıktısını faturayla birlikte veriyoruz.
- 1 adetten sipariş alıyoruz. Stoklu ürünler aynı gün, özel ölçülerde teklifte bildirilen günde, kendi aracımızla İstanbul ve Trakya’ya teslim edilir.
Ürünler:
- ISPM 15 Isıl İşlemli Ahşap Palet
- Euro Palet (449 ₺)
- Makine Paleti ve Tonaj Paleti
- Tüm seçenekler: ISPM 15 Isıl İşlemli Palet kategorisi
Hangi ölçünün konteynere kaç adet sığdığını Palet Ölçüleri: EUR/EPAL Rehberi yazısında bulabilirsiniz.
Teklif: Palet ölçüsü, adet, yük ağırlığı ve teslim adresini WhatsApp 0549 648 19 19‘a gönderin.
Sık sorulan sorular
ISPM 15 belgeli palet her ülke için zorunlu mu?
ISPM 15’i ulusal mevzuatına almış ülkelerde zorunludur; AB ülkeleri, ABD, Kanada, Çin, Avustralya bunlar arasındadır. Hangi ülkelerin uyguladığı değişebildiği için sevkiyattan önce alıcınıza ya da gümrük müşavirinize teyit ettirin.
Yurt içi sevkiyatta ISPM 15 gerekir mi?
Hayır. ISPM 15 uluslararası taşımacılık için. Yurt içinde ısıl işlemsiz palet kullanılabilir.
Plastik palette ISPM 15 damgası gerekir mi?
Hayır, plastik palet kapsam dışıdır. Plastik ve ahşap paletin ihracatta karşılaştırması için Ahşap Palet mi, Plastik Palet mi? yazımıza bakın.
Isıl işlem paleti zayıflatır mı?
56 °C’de 30 dakikalık işlem ahşabı yakmaz ya da yapısını bozmaz. Paletin taşıma gücünü tahta kalınlığı, takoz sayısı ve çivi düzeni belirler.
Palet damgası sonradan vurulabilir mi?
Damgayı yalnız izin belgeli işletme, ısıl işlemi yaptığı ürüne vurabilir. Türkiye’de izinsiz damgalama ve izinsiz yerde damga aparatı bulundurma idari para cezası kapsamındadır.
ISPM 15’li palet fiyatı ne kadar?
Ölçü, tahta kalınlığı ve adede göre değişir. Standart Euro paletimiz 449 ₺. Özel ölçü ISPM-15 palet için ölçü ve adetle yazılı teklif veriyoruz.
ISPM-15 palette hangi sıcaklık ve süre aranır?
Ahşabın çekirdeğinde en az 56 °C sıcaklık, en az 30 dakika boyunca.
Palette ISPM-15 işareti neyi gösterir?
Paletin ısıl işlem gördüğünü ve izlenebilir bir işletmeden geldiğini gösterir.
Kontrplak veya OSB palet ISPM-15 gerektirir mi?
İşlenmiş levhalar standardın kapsamı dışındadır; masif ahşap parçalar kapsamdadır.
Karekod uygulaması ne zaman başlıyor?
31 Aralık 2026’da.
Kaynaklar
- IPPC, ISPM 15 “Regulation of wood packaging material in international trade”
- Tarım ve Orman Bakanlığı, Samsun Zirai Karantina Müdürlüğü, yönetmelik duyurusu
- Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, izin belgeli işletmeler bilgilendirmesi (Manisa TSO)
- Resmî Gazete 30.12.2025 / 33123 içeriği (Lexpera)
- Dünya Gazetesi, “İhracatta ahşap ambalaj kuralları sıkılaştı”
- ISPM 15 özet ve kapsam dışı malzemeler (Wikipedia)
- IPPC, ISPM 15: Regulation of Wood Packaging Material in International Trade (2009 sürümü)
- Ekonomi Gazetesi, İhracatta kullanılan ahşap ambalaj malzemeleriyle ilgili yönetmelikte değişiklik (30.12.2025)
- TIS-GDV, Katı ahşaptan ambalaj için ithalat kuralları (IPPC standardı) (erişim: 24.10.2026)
Yazar: Raşit Koç, Koçist Grup kurucu ortağı ve müdürü. Palet, sandık, kereste ve ahşap ambalaj işinde 25 yıllık deneyim.